Bejegening onder druk

Vanaf september 2010 is er gestart met de voorbereiding voor een verpleegkundig onderzoek naar de bejegening van de verpleegkundigen richting de patiënt. Het onderzoek werd uitgevoerd in een ziekenhuis ten oosten van het land op de afdeling orthopedie. Deze afdeling kenmerkt zich als leerafdeling, waarbij zowel een verpleegkundig team werkzaam is, als een team van leerling-verpleegkundigen dat onder supervisie van verpleegkundigen de verpleegkundige werkzaamheden op de afdeling uitvoert. Deze samenstelling van (leerling-)verpleegkundigen zorgt voor verschillen in opvattingen, denkwijzen en handelingen. Als onderzoeksvraag werd geformuleerd: ‘Hoe ervaren patiënten op de afdeling orthopedie in het ‘…’ Ziekenhuis de bejegening van verpleegkundigen?’. Doel van dit onderzoek is inzicht te krijgen in de mate waarin de bejegening van de verpleegkundigen door de patiënten wordt ervaren en om aan de hand van deze ervaringen handvaten te ontwikkelen voor de verpleegkundigen op deze afdeling.

Voorafgaande aan de uitvoering van het onderzoek heeft een literatuurstudie plaatsgevonden. Aandachtspunten in deze literatuurstudie waren: bejegening, zichtbaarheid van wettelijke regels en kaders in de instelling en bejegening in verband gebracht met communicatie. Literatuurgegevens en eerdere patiënttevredenheidsonderzoeken wezen uit dat de mate van tevredenheid met betrekking tot bejegening nauw samenhangt met de begrippen respect, attitude, communicatie en inlevingsvermogen (Henderson et al., 2008; NPCF, 2010). Deze begrippen hebben als leidraad gefungeerd voor de verdere uitvoering van het onderzoek.

Aansluitend aan de literatuurstudie is de methodologie van het onderzoek beschreven. De data voor dit onderzoek zijn verkregen door een kwantitatieve enquête welke is verspreid onder 105 patiënten waaruit een respons van 79% is ontstaan. De resultaten zijn gebaseerd op de waarderingen die 83 patiënten aan de vragen van de enquête hebben gegeven. Een kwalitatief element in de vorm van een open vraag is aan de enquête toegevoegd om de patiënten de mogelijkheid te geven een ervaring met betrekking tot de bejegening verder te beschrijven.

Gedurende een maand heeft de enquête op de afdeling orthopedie geduurd. Bij de resultaatverwerking hebben voornamelijk vergelijkingen tussen geslacht, leeftijd, opnamereden en opnameduur centraal gestaan. In de resultaten zijn geen grote verschillen te zien in de mate van tevredenheid. Hiermee wordt bedoeld dat patiënten  positieve tot zeer positieve waarderingen hebben gegeven aan de onderwerpen die in de enquête naar voren zijn gekomen.
Concluderend kan naar aanleiding van dit onderzoek gezegd worden dat patiënten tevreden zijn over de mate van bejegening door de verpleegkundige op de afdeling. Patiënten ervaren de mate van respect en attitude als beste, maar ook de overige deelaspecten worden als positief ervaren. Relatief het minst positief wordt de mate waarop de verpleegkundige op de hoogte is van de medische situatie van de patiënt gewaardeerd.

Naar aanleiding van dit onderzoek wordt aanbevolen om een vervolgonderzoek te starten waarin naast de kwantitatieve informatie, die door middel van dit onderzoek naar voren is gekomen, een kwalitatief aspect aan bod kan komen. Hierbij wordt gedacht aan het houden van ongestructureerde interviews. Door deze methode wordt het realisme van het onderzoek vergroot en komt informatie vrij die voorafgaande aan het onderzoek misschien nog niet verwacht werd.

Terug