-
Het lectoraat Zorg en Spiritualiteit doet onderzoek naar de betekenis van geloof en levensbeschouwing in de zorgrelatie tussen patiënten en zorgverleners en in de relatie tussen zorgverleners onderling.
Een kernwaarde van goede zorg is dat deze is afgestemd op de individuele behoefte en de persoonlijke eigenheid van de patiënt. Aansluiting bij de persoonlijke drijfveren en het persoonlijke levensverhaal van de patiënt staat hierbij centraal. Dit vormt hét kenmerk van zorg waarin aandacht is voor spiritualiteit. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen een religieuze danwel niet religieuze gedrevenheid. Het uitgangspunt is dat ieder mens bewust of onbewust spiritueel is en dat dit onder andere invloed heeft op de wijze waarop patiënten omgaan met hun ziekte. Ook zorgverleners hebben persoonlijke drijfveren en ervaringen die hun beroepsmatig handelen beïnvloeden.
De vraag die het lectoraat zich stelt is hoe zorgverleners in de gezondheidszorg van vandaag kunnen aansluiten bij de persoonlijke behoeften en drijfveren van patiënten en bij hun eigen drijfveren zodat de patiënt en zijzelf als persoon tot hun bestemming kunnen komen. Hierbij wil het lectoraat zoeken naar wegen hoe patiënten en zorgverleners zich gekend blijven voelen binnen een context die zich onder andere kenmerkt door voortgaande standaardisering en protocollering, juridisering, fragmentering, vertechnisering en marktwerking.
Het lectoraat is werkzaam binnen het domein van de multidisciplinaire gezondheidszorg en richt zich op de invloed van spiritualiteit op zorgprocessen in zorginstellingen in de algemene gezondheidszorg, de geestelijke gezondheidszorg en de maatschappelijke gezondheidszorg.
Met het lectoraat Zorg en Spiritualiteit levert de Gereformeerde Hogeschool vanuit haar missie een bijdrage aan de kwaliteit van de gezondheidszorg en het gezondheidszorgonderwijs. Hierbij staan het werken vanuit een integrale mensbenadering en zingevingaspecten centraal. Vanuit deze missie wil het lectoraat zich richten op de invloed van spiritualiteit in de zorg in de brede zin van het woord. Dit betekent dat zij gericht is op christelijke en niet-christelijke vormen van spiritualiteit.
-
Het lectoraat wil met praktijkgericht onderzoek, implementatie- en scholingstrajecten bijdragen aan de systematische inbedding van spirituele zorg in zorg- en onderwijsprocessen. Hierbij wordt de aandacht gericht op de volgende deelgebieden:
Borging van spirituele zorg in het multidisciplinair zorgproces
Onderzoek zal zich onder andere richten op de volgende vraagstellingen:
- Hoe krijgt spirituele zorg systematisch vorm in intake, planning, uitvoering en evaluatie van zorg?
- Wat is de relatie tussen spirituele zorgverlening en patiënttevredenheid en kwaliteit van leven van de patiënt?
- Welke sectorspecifieke inkleuring is hierbij zichtbaar (algemene gezondheidszorg, geestelijke gezondheidszorg en maatschappelijke gezondheidszorg)?
- Hoe is de rolverdeling in multidisciplinaire teams als het gaat om het verlenen van spirituele zorg en hoe komt deze tot stand?
- Welke factoren bepalen de bijdrage van een zorgverlener aan het verlenen van spirituele zorg?
- Wat is de invloed van de spiritualiteit van de zorgverlener op het verlenen van spirituele zorg?
Ontwikkeling van competenties van zorgverleners voor het verlenen van spirituele zorg
Onderzoek zal zich onder andere richten op de volgende vraagstellingen?
- Wat zijn competenties van zorgverleners voor het verlenen van spirituele zorg?
- Welke strategieën dragen bij aan het ontwikkelen van deze competenties (implementatie en deskundigheidsbevordering)?
- Welke bijdrage kunnen initiële beroepsopleidingen in zorg en welzijn en vervolgopleidingen leveren aan het ontwikkelen van deze competenties?
- Wat is de rol van opleiders in het ontwikkelen van competenties voor het verlenen van spirituele zorg?
Visievorming over spirituele zorg in zorg- en hulpverlening
Hierbij gaat het om het bijdragen aan kennisdeling tussen zorg- en hulpverleners en het onderlinge debat initiëren over hun rol in de spirituele zorg. De aandacht richt zich hierbij onder andere op:
- Een bruikbare definitie van spiritualiteit in zorg en hulpverlening
- Spirituele zorg gerelateerd aan theorieën over zorg- en hulpverlening
- Afbakening rollen in spirituele zorg
- Actuele ontwikkelingen op het gebied van spirituele zorg
- Samen werken aan resultaatgerichte praktijkprojecten
Het lectoraat wil met zorgaanbieders in zorg en welzijn werken aan systematische inbedding van spirituele zorg vanuit de door de aanbieder geformuleerde missie en visie op zorg. Belangstellenden kunnen hiervoor contact opnemen met het lectoraat, tel. 038 - 425 55 42.
-
Op deze pagina vindt u de meest recente publicaties van het lectoraat Zorg en Spiritualiteit.
In IDDG, pag. 20-22, het artikel Profiel en context van christenprofessionals in de zorg: het onderzoek 'Geloof in zorg'. Bart Cusveller en René van Leeuwen.
Geloof in zorg: Transparantie en participatie. Onderzoek naar profiel, context en toerustingsbeoefte van christenprofessionals in de zorg. Uitgevoerd door Annemiek Schep- Akkerman en René van Leeuwen (lectoraat Zorg en Spiritualiteit (GH)) en Bart Cusveller (lectoraat Verpleegkundige beroepsethiek (CHE))
Inzicht van verpleegkunde-studenten in spiritualiteit en spirituele zorg. Resultaten an een pilotstudie. Annemiek Schep en René van Leeuwen in Vakblad voor opleiders in het gezondheidszorgonderwijs, Nummer 1 - januari 2012 (www.OenG.bsl.nl)
Verankering van de spirituele dimensie in palliatieve consultatiediensten. Inventarisatie, evaluatie, aanbevelingen. Eric Ettema, Marijke A. Wulp, René van Leeuwen & Carlo J.W. Leget in Nederlands-Vlaams Tijdschrift voor Palliatieve Zorg 2011 (11) 3.
Is er een relatie tussen gehechtheid aan mensen en gehechtheid aan God? Henk Stulp in Psyche & Geloof. Tijdschrift van de Christelijke Vereniging voor Psychiaters, Psychologen en Psychotherapeuten (2011, nr. 4)
Hoofdlijnen gehechtheidstheorie
Spirituele zorg in de palliatieve zorg
René van Leeuwen heeft als lid van de Werkgroep Ethiek en Spirituele Zorg van Agora, meegewerkt aan het visiestuk ‘Spirituele zorg in de palliatieve zorg’, dat is aangeboden aan staatsecretaris Velthuizen-van zanten. Het stuk benadrukt het belang van integratie van de aandacht voor spiritualiteit zorgbeleid, zorgpraktijken, onderzoek en onderwijs in de zorg.
Download visiestuk ‘Spirituele zorg in de palliatieve zorg’ (2011)
Terug
-
Het lectoraat Zorg en Spiritualiteit wil een bijdrage leveren aan de kennisontwikkeling en discussie over waardige en mensgerichte zorg. Daarvoor nodigt zij inspirerende sprekers uit die hierover hun licht laten schijnen. De bijeenkomsten richten zich op werkers met uiteenlopende functies binnen alle sectoren van de gezondheidszorg.
Cursus Spirituele zorg in de verpleegkundige praktijk. Verpleegkundigen zorgen voor heel de mens. Deze aandacht voor de patiënt als mens staat in de gezondheidszorg van vandaag onder druk. Hierbij spelen o.a. verzakelijking, marktwerking en de toenemende protocollering etc. een belangrijk rol. Ook schaarste in middelen (tijd, personeel) speelt een rol. Uit recente onderzoeken en onthullingen blijkt bijvoorbeeld dat patiënten een gebrek aan aandacht en goede bejegening ervaren. Het begrip ‘pyjamadagen’ heeft zijn intrede gedaan. Ook de motivatie van zorgverleners voor hun werk staat onder druk.
Cursus Geloof in Hulpverlening. Tijdens vier middag/avondbijeenkomsten (16.00 tot 21.00 uur, inclusief maaltijd) in het voorjaar (6 maart, 20 maart, 3 april en 17 april) ga je samen met je medecursisten en onder leiding van enkele professionals aan de slag met bovengenoemde vragen, op basis van ingebrachte casuïstiek. De cursus is afgeleid van de lesmodule ‘Geloof in hulpverlening’ die de Gereformeerde Hogeschool ontwikkeld heeft in een samenwerkingsproject met de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) en de hulpverleningsinstellingen HDS te Barneveld en Stichting Eleos. Het cursusaanbod is tot stand gekomen op basis van onderzoek onder hulpverleners bij de twee genoemde zorginstellingen.
Op 5 en 6 oktober 2012 vond in congrescentrum De Werelt, Lunteren, het 3e congres Geloof in Zorg! plaats. Het thema dit jaar: Kies dan het leven. Op de website Congres Geloof in Zorg vindt u o.a. handouts van de plenaire lezingen van Prof. Doeke Post, Ds. Margriet van der Kooi, Marc de Smet sj en Paul Lieverse. PowerPoints van de bijdragen van René van Leeuwen en Bart Cusveller vindt u hieronder:
De christen zorgverlener
Christen zijn in de zorg
5th bi-annual international student conference - 'Spiritual Care and Health Professions: Context and Practice' at November 3 and 4, 2011. Venue: Moses & Aaron Church, Amsterdam. Hosted by the Departments of Health Care of Gereformeerde Hogeschool, Christelijke Hogeschool Ede and InHolland. Read more about this conference >>>
Terug >>>
-
Bezoekadres
Grasdorpstraat 2
8012 EN Zwolle
Postadres
Postbus 10030
8000 GA
Tel. 038 - 425 55 42
Fax 038 - 423 07 85
lectoraatzorgenspiritualiteit@gh-gpc.nl
www.lectoraatzorgenspiritualiteit.nl