Eerdere weblogs
weblog - Eize en Erik
dinsdag 17 november 2009
Werken met logboeken helpt je positief te kijken naar kinderen
Op dit moment loopt er een onderzoek naar het gedrag van leerkrachten in de momenten die zij waardevol vinden. We hebben 10 leerkrachten gevraagd een maand lang bij te houden via een logboek wat de inhoud van deze waardevolle momenten is. De uitkomsten zijn in hoofdlijnen inmiddels terug gerapporteerd aan de leerkrachten en hierover zullen we binnenkort uitgebreider rapporteren.
Een punt dat interessant om te noemen is `het onverwachte’ van waardevolle momenten. Vaak door een gebeurtenis of een opmerking van een leerling wordt een leerkracht 'geraakt’ en wordt handelen van een leerkracht uitgelokt. Hoe je dan handelt als leerkracht in dat moment is van een aantal factoren afhankelijk. Stel dat een leerling zegt: `dat vind ik niet eerlijk van u’…. Wat zou u doen?
Om hier meer grip op te krijgen kun je gebruik maken van een logboek. Hierin beschrijf je de reflectie tijdens het moment dat zich voordoet en de reflectie achteraf. De leerkrachten uit het onderzoek geven aan dat het logboek hen geholpen heeft meer te letten op de waardevolle momenten die zich voordoen. Sommigen gaven de tip om het in te mogen spreken met behulp van een voicerecorder. Als onderzoekers willen we de suggestie meegeven om dit eens een tijd lang te doen. Het helpt je als leerkracht je te richten op de waardevolle -vaak positieve- momenten in je groep en ervan te genieten. Reageer maar eens en je kunt de logboekstructuur digitaal opvragen…
Erik Buchner/ Eize Stamhuis
Onderzoekers kenniskring / docenten Educatieve Academie Gereformeerde Hogeschool
weblog - Maartje
Donderdag 27 augustus 2009
Over moraalridders en deugden: een impressie van mijn stage
Vanaf maart 2009 heb ik in het kader van mijn tweejarige master Filosofie van de Gedragswetenschappen aan de Radboud Universiteit Nijmegen stage gelopen bij het lectoraat morele vorming. Samen met Pieter Vos en Wilma van der Jagt heb ik gewerkt aan het project ‘Doe me een deugd’ voor het basisonderwijs. Zelf schrijf ik mijn scriptie over deugdethiek en morele vorming. Ik vond daarom het erg interessant om te ervaren hoe theorie en praktijk elkaar informeren.
Nu mijn stage er inmiddels bijna op zit kan ik zeggen dat zo’n stage je leert dat deze wederzijdse tegemoetkoming van theorie en praktijk beslist niet eenvoudig verloopt. Op de universiteit heb ik in college en bij symposia prachtige uiteenzettingen over de deugdethiek mogen bijwonen. ‘Fantastisch, zo zou het moeten zijn… Waarom hebben we dit allemaal nog niet ingezien?’ denk je dan. Er ligt een hele mooie theorie klaar, maar de weg naar de praktijk lijkt nog onbekend terrein. Weliswaar hebben we een aantal goede ideeën, maar vaak correspondeert de theorie niet met de praktijk. Aan werkvormen liggen dikwijls verschillende ethische theorieën ten grondslag. En morele vorming bestaat in de praktijk eerder uit een verzameling van pedagogische strategieën waarin de ethische theorie niet goed is terug te zien. Het is een uitdaging om deze weg te ontdekken, zodat de deugdethische theorie en de praktijk van morele vorming op elkaar aansluiten.
Een belangrijk element in de deugdethiek is de rol van het voorbeeld. Daarmee wordt meteen duidelijk dat het van onmiskenbaar belang is dat degene die zich met morele vorming bezighoudt op de eerste plaats zelf aan zijn of haar deugdzaamheid moet werken. In gesprekken en mailcorrespondentie gingen wij hier dan ook enthousiast op in door de deugden expliciet te benadrukken. ‘Daar heb je met toewijding aan gewerkt’, of ‘ik zal geduldig wachten tot het werk af is’. Maar deze omgangswijze hield ik niet beperkt tot mijn stage, ook mijn familie, vrienden en huisgenoten moesten eraan geloven. ‘Zul je deugdzaam zijn vanavond?’, ‘Wat ben je toch zorgzaam!’ en ‘Een beetje geduld graag’.
Natuurlijk gingen deze zinnen gepaard met een knipoog, maar ik geloof dat ikzelf vooral degene was die het erg grappig en ook nog eens heel zinnig vond. Dat bleek wel uit de gefronste wenkbrauwen en diepe zuchten die volgden, evenals de gesproken reacties. ‘Moraalridder!’, ‘Heb je haar weer hoor met haar deugden!’, ‘Als ik nu even goed bezig ben hoef ik dan please de rest van de dag niet deugdzaam meer te zijn?’ Nee, het is duidelijk dat aan de fans van de deugdethiek nog even gewerkt moet worden…
Gelukkig heb ik ook mogen ervaren dat er al een hoop fans van morele vorming en de deugdethiek bestaan. Een onderdeel van mijn stage was namelijk het bezoek aan een internationale conferentie over morele vorming in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. Samen met Pieter Vos en Eize Stamhuis heb ik drie dagen lang presentaties en symposia binnen het domein van morele vorming bijgewoond. Een boeiende en indrukwekkende ervaring, zoveel mensen uit landen over de hele wereld die zich bezig houden met uiteenlopende onderzoeken en studies. Een mooi doel om daar over een aantal jaar ook te mogen presenteren. Maar nu eerst geduldig, toegewijd, verantwoordelijk en verstandig aan de afronding van mijn stage en master!
Maartje Janssens
Weblog - Anneke
Maandag 25 mei 2009
Een persoonlijk behangetje
Mee op werkweek… een spannend experiment dat twee weken geleden aanving als onderdeel van het jongerenonderzoek binnen Moreel Competent. Samen met 4 vmbo derde klassen en een handjevol leraren ben ik afgereisd naar Duitsland met als doel om een aantal diepte-interviews af te nemen met jongeren over relaties met docenten, klasgenoten, vrienden en geliefde & om groepsprocessen te observeren.
Een erg boeiende, leuke en niet altijd gemakkelijke opgave. Om jongeren en groepsprocessen in moreel geladen situaties te observeren wil je namelijk zo onopvallend mogelijk aanwezig zijn: als stil behang aan de muur de situatie gadeslaan en zien wie waarop wel of niet reageert. Een echt behangetje kon ik echter niet zijn, want tijdens de werkweek wilde ik ook verschillende interviews afnemen met de jongeren. En om een klik met hen te krijgen en vertrouwen te winnen voor openheid in de gesprekken was het ook nodig dat ze mij leerden kennen en ik hen. En als stijf en stil behangetje is dat uiteraard niet mogelijk...
Mijn aanwezigheid in de groep kenmerkte zich dus door een dubbele opdracht waarbij ik me deels liet kennen maar deels ook bewust niet. Bijvoorbeeld al meelopend met een groepje jongens tijdens een dropping door het bos waarbij het voor een aantal jongens een sport was om zoveel mogelijk diertjes onderweg kapot te knallen. Uiteraard vind ik daar wat van maar omdat het op zo’n moment interessanter is wat de andere jongens hiervan vinden en hiermee omgaan, hield ik mij op de achtergrond. Nog best een kunst trouwens want jongeren verwachten van mij natuurlijk ook een bepaalde reactie en niet reageren is dan ook wel degelijk een betekenisvolle actie.
De week ligt inmiddels achter de rug met lange intensieve dagen en veel openheid onder de jongeren. Ik had het zeker niet willen missen, al ben ik blij dat het behangetje nu ook weer (tijdelijk) mag worden opgerold en ik me weer in totaliteit mag laten kennen in de contacten met anderen.
Anneke van Laar