-
Het lectoraat Morele Vorming doet praktijkgericht onderzoek, ontwikkelt kennis en verzorgt lezingen, publicaties en cursussen op het gebied van morele vorming in het onderwijs. Het lectoraat richt zich op onderwijs aan kinderen in de leeftijd van vier tot en met achttien jaar en op de opleiding voor dit beroepsdomein in het Hoger Pedagogisch Onderwijs (in het bijzonder de opleiding pabo).
Centraal staat de dagelijkse opgave van leerkrachten en leraren om kinderen mede te vormen tot volwassen en moreel verantwoordelijke burgers. Het belang van 'de pedagogische taak van het onderwijs' wordt steeds meer onderkend. Tegelijk wordt deze taak in toenemende mate als complex ervaren, door druk vanuit samenleving en overheid, door de toename van psycho-sociale problemen bij leerlingen en door onzekerheid over opvoedingsverantwoordelijkheden van de school in relatie tot ouders en andere maatschappelijke instellingen. Het lectoraat wil een bijdrage leveren aan de verbetering van de pedagogische professionaliteit van de leraar (in opleiding). Daarbij wordt in het bijzonder een deugdethische benadering beproefd, mede in relatie tot de christelijke levensbeschouwing.
Kenniskring
Het lectoraat Morele Vorming staat onder leiding van Pieter Vos. Aan het lectoraat is een kenniskring verbonden van onderzoekers, docenten en leerkrachten uit de opleiding van de Educatieve Academie en uit het basis- en voorgezet onderwijs. Daarnaast kunnen ook studenten (onder supervisie van het lectoraat of andere onderzoekers) binnen hun leergang Onderzoeksvaardigheden bijdragen aan het uitvoeren van onderzoek. Het onderzoek is gericht op kwaliteitsverhoging van de onderwijs- en opleidingspraktijk.
Thema's
Het lectoraat werkt aan een aantal projecten die georganiseerd zijn rond de volgende deelthema's:
-
Het lectoraat Morele Vorming houdt zich bezig met verschillende projecten. Hieronder een overzicht van de projecten.
In dit project wordt kennis over en een visie op burgerschap ontwikkeld. Ook geven twee basisscholen concreet handen en voeten aan burgerschap en sociale integratie.
Op dit moment voert het lectoraat een identiteitsonderzoek uit naar de persoonlijke missie van leerkrachten binnen een schoolvereniging in het primair onderwijs. Het onderzoek beoogt inzicht te krijgen in de door de onderzochten 'beleefde identiteit' van de school/ vereniging.
Het lectoraat doet momenteel onderzoek op twee scholen voor christelijk voortgezet onderwijs. Kenniskringleden Gerrit van der Meulen en Marrie Biemond onderzoeken welke ideeen rond moreel denken en moreel gedrag leven bij leerlingen van VMBO (GT), klas 3 en 4, alsmede bij hun ouders en docenten.
Dit project is gericht op de samenwerking tussen school en ouders op het gebied van morele vorming. Wat moet volgens ouders op school worden uitgedragen, wat wil de school zelf overbrengen en wat vinden leerlingen eigenlijk belangrijk.
Schoolimpuls
Het lectoraat Morele Vorming van de Educatieve Academie willen graag samen met 3 (brede) basisscholen een onderzoek starten naar het effect op de identiteitsontwikkeling en burgerschapsvorming.
Het lectoraat doet momenteel onderzoek op twee scholen voor christelijk voortgezet onderwijs. Deelnemende scholen zijn het Driestarcollege in Gouda (reformatorisch) en het Greijdanuscollege in Zwolle (Gereformeerd).
-
Het lectoraat Morele Vorming organiseert regelmatig symposia. Hieronder vindt u de data van symposia die gepland staan en informatie over reeds gehouden symposia.
Symposium naar aanleiding van het boek Dat doet deugd, praktijkboek morele vorming voortgezet onderwijs (verschijnt in oktober 2010). Aanmelden kan al door een mail te sturen naar lectoraatmv@gh-gpc.nl.
Op 7 april werd het boek Doe me een deugd gepresenteerd tijdens het gelijknamige symposium. Deugden werden een tijdlang geassocieerd met braafheid en burgermansfatsoen, maar nu mogen deugden weer. Ze zijn zelfs in. Deugden worden gezien als dat wat ze vanouds zijn voortreffelijke eigenschappen die het nastreven waard zijn. Ook in opvoeding en onderwijs worden de deugden herontdekt. Want welke opvoeder wil niet dat zijn kind een geduldig, betrouwbaar, zorgzaam, rechtvaardig, vrijgevig en verdraagzaam mens wordt?
Spiritualiteit van de leraar (11 juni 2008)
De persoon van de leraar is cruciaal voor goed onderwijs. Maar wat inspireert leraren? En welke spiritualiteit is kenmerkend voor leraren in het christelijke basis- en voortgezet onderwijs? Op deze en andere vragen wordt ingegaan tijdens het symposium ‘De spiritualiteit van de leraar – Persoonlijke inspiratie in het christelijk onderwijs’ op woensdag 11 juni 2008. Het symposium wordt georganiseerd door het lectoraat Morele Vorming en de Educatieve Academie van de Gereformeerde Hogeschool en is bedoeld voor iedereen die zich betrokken voelt bij het christelijke basis- en voortgezet onderwijs en de lerarenopleidingen.
Latent Talent (11 oktober 2007)
Het basis- en voortgezet onderwijs krijgt in toenemende mate te maken met opvoedingsvraagstukken. Scholen zullen gericht moeten bijdragen aan het ontwikkelen van de morele talenten van kinderen. “Opvoeders willen bijvoorbeeld dat hun kinderen verantwoordelijke mensen worden, eerlijk en betrouwbaar zijn, de moed hebben om ergens voor te staan. Dat ze omkijken naar medemensen in nood, respectvol en tolerant zijn. In deze antwoorden gaat het steeds om die eigenschappen die al eeuwenlang ‘deugden’ worden genoemd,” aldus Pieter Vos, lector.
-
Er verschijnen regelmatig publicaties van het lectoraat Morele Vorming. Hieronder een overzicht van de publicaties die dit jaar zijn verschenen.
Dat doet deugd (werktitel)
Praktijkboek morele vorming voor het voortgezet onderwijs
- Publicatie verwacht in oktober 2010 -
Dit is een praktijkboek voor leraren die aan de slag willen gaan met deugden. Nadat ze een tijdlang werden geassocieerd met braafheid en burgermansfatsoen, is er nu weer veel aandacht voor deugden. En terecht. Deugden zijn niet braaf of middelmatig. Ze zijn juist altijd gezien als voortreffelijke eigenschappen die het nastreven waard zijn. Ook in onderwijs en opvoeding zijn de deugden terug van weggeweest. Ze zijn bij uitstek geschikt om vorm te geven aan morele vorming op school. Want uiteindelijk gaat het toch om het ontwikkelen van voortreffelijke houdingen bij leerlingen, zoals rechtvaardig, tolerant, vrijgevig, verantwoordelijk, eerlijk en respectvol zijn?
Deugden leer je door ze in praktijk te brengen. Dit boek bevat daarom veel lesmateriaal en kleurrijke voorbeelden die ontleend zijn aan de dagelijkse praktijk. Negen leraren werkten mee aan het boek. Het is allereerst voor leraren geschreven, maar ook ouders of verzorgers, jeugdwerkers en coaches kunnen ermee werken. Iedereen die bezig is met de vorming van tieners en jongeren kan inspiratie putten uit dit helder geschreven boek.
Auteurs
Drs. Gerrit van der Meulen is docent geschiedenis aan Greijdanus te Zwolle en lid van de kenniskring van het lectoraat Morele Vorming.
Dr. Pieter Vos is lector Morele Vorming aan de Gereformeerde Hogeschool in Zwolle.
Drs. Wilma van der Jagt is docent aan de Educatieve Academie van de GH in Zwolle en lid van de kenniskring van het lectoraat Morele Vorming.
Symposium november 2010
Naar aanleiding van de publicatie van het boek Dat doet deugd wordt een symposium georganiseerd in november 2010. Aanmelden daarvoor kan door een mailtje te sturen naar lectoraatmv@gh-gpc.nl
Filosofieonderwijs en deugdethiek
Pieter Vos, Zelf filosoferen of filosofie bestuderen? Over het ideale filosofieonderwijs, Beweging 74/1 (2010), 34-37.
Pieter Vos, Filosofie, beroepspraktijk en deugdethiek, in: Peter van Zilfhout, Charles Vergeer & Niek Wiskerke (red.), Ruimte scheppen. Filosofie, Fontys en het HBO. Budel: Damon, 119-129.
'De school als morele gemeenschap' in Zuid-Afrikaans tijdschrift
M. Biemond, De School als Morele Gemeenskap, Journal for Christian Scholarship/ Tydskrif vir Christelike Wetenskap, 1 van 2010.
M .Biemond, J.L. van der Walt & C. Wolhuter, Disciplineverbetering door omvorming van de klas tot een morele gemeenschap, Journal for Christian Scholarship/ Tydskrif vir Christelike Wetenskap, 1 van 2010
Naastenliefde leren op het schoolplein
Nederlands Dagblad, 7 april 2010
Interview met Wilma van der Jagt over deugdethiek.
Doe me een deugd, praktijkboek morele vorming voor de basisschool
Wilma van der Jagt, Pieter Vos, uitgeverij Boekencentrum april 2010
Is de docent Moreel Competent?
Pieter Vos
Bijdrage congres Voortreffelijk Onderwijs
2 februari 2010, Tilburg
-
Het lectoraat Morele Vorming is een onderdeel van de Gereformeerde Hogeschool.
Adresgegevens
Lectoraat Morele Vorming (Gereformeerde Hogeschool)
Grasdorpstraat 2
8012 EN Zwolle
Postbus 10030
8000 GA Zwolle
Tel. 038 - 425 55 42
Fax 038 - 423 07 85
Contactgegevens
U kunt contact opnemen met het lectoraat Morele vorming via het secretariaat:
Mw. I. Gorissen- Bugel
Tel. 038 – 425 55 42
Fax 038 – 421 43 91
E-mail: lectoraatmv@gh-gpc.nl