TijdVoorElkaar

Wederkerigheid als werkzaam element voor de vermaatschappelijking van de zorg?

Onderzoek in het onderzoeksprogramma ‘Evalueren van interventies in de sociale sector’ van Movisie

Wederkerigheid op te vatten als ‘wanneer zowel mensen met een beperking als degenen zonder beperking beide iets kunnen geven en ontvangen in het contact (Mogendorff et al., 2010)’, lijkt volgens diverse onderzoeken een werkzaam element te zijn voor de vermaatschappelijking van de zorg en het bevorderen van contact tussen mensen met en zonder beperking. In het wederkerige contact zou er een keten van geven-dankbaarheid-teruggeven op gang komen die er voor zorgt dat de relatie in stand gehouden wordt en er over en weer uitwisseling plaats vindt. Daarnaast zou het geven door mensen met een beperking er toe kunnen leiden dat ze bevrijd worden van hun afhankelijke positie en zou het geven er voor kunnen zorgen dat de zelfwaardering van mensen met een beperking wordt vergroot. De waardering van burgers zonder beperking voor mensen met een beperking zou kunnen groeien en het zou sociaal isolement tegen kunnen gaan.

Als een patroon dergelijke effecten kan hebben is dat natuurlijk interessant voor beroepskrachten werkzaam binnen zorg en welzijn, omdat zij met de vermaatschappelijking van de zorg, de Wmo en het stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl voor de taak staan om de sociale participatie van burgers met een beperking aan de samenleving te bevorderen. Dit gegeven maakt dat een nadere verkenning van het concept wederkerigheid zeer interessant is en een onderzoek hierna zal plaatsvinden door tien koppels te volgen die zijn ontstaan middels projecten van TijdVoorElkaar¹ , die werken vanuit het wederkerigheidsprincipe. Het onderzoek vindt plaats binnen het onderzoeksprogramma van Movisie; ‘Evalueren van interventies in de sociale sector’. 

Samen met de sociaal makelaars van TijdVoorElkaar worden tien koppels geselecteerd die gedurende een periode van acht maand intensief worden gevolgd. Ook met de sociaal makelaars van deze projecten wordt uitvoerig gesproken. De uitkomsten van het onderzoek worden teruggekoppeld tijdens een focusgroep.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Femmianne Bredewold en Wieke Malda.

¹ ‘TijdVoorElkaar’ is een wijkgerichte methodiek voor de activering van bewoners in een wijk die in verschillende steden in Nederland ingezet wordt (o.a. Utrecht, Nieuwegein, Zeist, Eindhoven, Haarlem), waarin gewerkt wordt vanuit het wederkerigheidsconcept. Binnen deze methodiek worden mensen die iets te geven hebben of iets nodig hebben middels een website of een sociaal makelaar aan elkaar gekoppeld.  Alle deelnemers worden verzocht zowel iets te vragen als iets aan te bieden. Vanuit de filosofie dat iedereen iets kan wat een ander nodig heeft en iedereen wel eens de hulp van een ander kan gebruiken worden contacten tussen mensen gestimuleerd.